Interview Leidsch Dagblad

‘De vrijheid om te doen waar mijn hart ligt’

 

Patricia Nauta is de nieuwe stadsfotograaf van Leiden. Ze fotografeert het liefst mensen. In haar portfolio zijn ze in alle soorten en maten terug te vinden: Leidenaars, professoren, vluchtelingenkinderen, kunstenaars…
Leiden
Het is een grappig contrast: de fluorescerend roze kleding van de twee jongste telgen uit vijf generaties Leidse vrouwen en het Jan Steen-tafereel ‘Het vrolijke huisgezin’ waarin zij en hun familieleden geplaatst zijn. De foto laten we nu nog niet zien – morgen staan de dames in de eerste aflevering van een jaar lang Patricia Nauta als de nieuwe stadsfotograaf – maar het is de spijker op zijn kop bij het door haar gekozen thema ‘Oud en Nu’.
Patricia Nauta (54) is een geboren Leidse. Hoewel ze jaren in Amsterdam woonde, kent ze Leiden, de mensen die er wonen en de omgeving goed. Maar haar jaar als stadsfotograaf ziet ze vooral toch als ontdekkingsreis. ,,Nu ik begonnen ben met lijntjes uitgooien voor de foto’s die ik het komende jaar wil maken, kom ik erachter dat er heel veel dingen bij zitten die óók met mij te maken hebben”, zegt ze. ,,Dingen die ik niet wist.”
Zo kwam ze erachter dat Ton Stallinga – van de gelijknamige scheepswerf op industrieterrein De Waard – familie is. Nooit geweten, zegt ze, maar de oudtante van Ton was getrouwd met de opa van Patricia’s moeder. Haar moeder vertelde vaak over het witte huis met de paardenkopjes op de Doezastraat, het huis van de overgrootvader van Ton. Patricia’s speurtocht naar de geschiedenissen van de Leidenaars – mensen met een lang verleden in de stad, maar ook nieuwkomers – leert haar zo en passant ook veel over haar eigen heden en verleden.
Op zoek
,,Ik wil mijn jaar persoonlijk invullen, dat is ook terug te lezen in de teksten die ik bij de foto’s schrijf”, zegt Nauta. ,,Ik ben toch ook een beetje op zoek naar mijn eigen roots.” Je merkt aan alles: ze houdt van Leiden. Maar als jongvolwassene was dat ooit anders.
,,Ik wilde toen zo snel mogelijk weg. Ik ging halverwege de jaren ’80 naar de Rietveld Academie, afdeling schilderen, en zo kwam ik in Amsterdam terecht. Maar gaandeweg merk je dat het wringt. Ik vond het te groot en te onpersoonlijk. Overal mensen om je heen: boven je, onder je, naast je. En iedereen was ‘interessant’. Leiden is net groot genoeg. Het is hier allemaal bereikbaar en overzichtelijk.”
Niet zo vreemd dus, dat ze een jaar of tien geleden met haar tweede man die ook uit Leiden komt, de neuroloog Joop van Gerven, weer terugverhuisde. De twee wonen in een prachtige oude boerderij in Voorschoten. ,,Een rijksmonument. Ik houd van oude, mooie dingen.” Maar dan bij voorkeur niet ‘gladgestreken’, Patricia Nauta voelt zich bijzonder aangetrokken tot ‘rafelrandjes’ van de samenleving, of het nu om gebouwen gaat of mensen.
Dwarsliggers
,,De kwetsbare mensen die in een moeilijke situatie zijn beland. Maar ook dwarsliggers”, zegt ze. ,,Rafelrandjes zijn voor mij het leukst. Dat komt denk ik voort uit de tijd waarin ik opgroeide, ik zat midden in de punk en new wave scene. En misschien komt het ook vanwege mijn achtergrond als kunstenaar.”
De rafelrandjes zijn terug te vinden in haar foto-portfolio. Een indringende portretserie over de vluchtelingenkinderen die in Leiden maandenlang in de noodopvang aan de Wassenaarseweg verbleven, bijvoorbeeld. Schrijvers als Maarten (en Maartje) ’t Hart, Maarten Biesheuvel en Ilja Leonard Pfeijfer maar ook ‘gewone’ Leidenaars als meneer en mevrouw Van der Spek. Mensen met een lange geschiedenis in de stad, maar ook mensen die hier nog niet zo lang wonen.
,,Het thema ‘Oud en Nu’ is heel breed, ik wil mezelf ook niet te erg vastleggen. Nou ja, de vorige stadsfotografen maakten ook wel eens uitstapjes”, vat Patricia Nauta samen. Ze heeft gevraagd om een wat lossere opmaak. De ene keer komt ze met één foto, met daarbij een verhaal, de andere keer zijn het meerdere foto’s die het verhaal vertellen. ,,Heel woest wordt de vorm niet, maar wel anders dan mensen tot nu toe gewend zijn.”
Niet optutten
Echtgenoot Joop denkt mee over de verhalen, een grote steun voor de stadsfotograaf. ,,Toen ik van 2008 tot 2013 op de Fotoacademie zat, moest ik ook veel schrijven. Mijn man schreef vaak mee, dat werkt heel prettig”, zegt Patricia. ,,Ik denk dat er veel tijd in dit project gaat zitten, maar dat komt ook omdat ik erg van de persoonlijke benadering ben. Ik zoek mensen liever op dan dat ik ga bellen. Ik heb al een elektrische fiets gekocht om lekker door Leiden te fietsen. Wat ik mensen wil zeggen, die straks voor mijn lens komen? Niet te veel optutten, gewoon zoals je bent is het leukste.”